Arnhems Buiten - Deelgebied Den Brink

Den Brink als bedrijventerrein (vanaf 1931)
In 1931 wordt Den Brink aan de KEMA verkocht. In de overdrachtsacte worden de eerdere afspraken t.a.v. onbelemmerde uitzichten opnieuw opgenomen. De NV KEMA was in 1927 opgericht en ontstaan vanuit het Centraal Bureau der Vereniging van Directeuren van Electriciteitsbedrijven in Nederland, waaraan een afdeling voor het testen en keuren van materialen was verbonden.
[Uit: Bestemmingsplan Arnhems Buiten] »» Meer over dit park.

Huidige functie Den Brink
Den Brink is het oudste deel van het KEMA terrein. De meeste gebouwen in het park dateren uit de periode 1939-1961. Daarnaast huisvest het terrein nog enkele uit de jaren negentig daterende panden. De oudere gebouwen zijn allen in een uniforme Haagse School vormtaal ontworpen. Kenmerkend bij deze oude gebouwen is dat zij allen zeer zijn toegespitst op één specifieke functie.
Dit maakt het samen met de slechte bouwfysische staat van de meeste bouwwerken, het erg lastig om de panden her te bestemmen. De inflexibiliteit genereerd anno 2012 verschillende problemen.

Doordat de gedateerde gebouwen niet meer geschikt zijn voor KEMA’s hedendaagse werkzaamheden verhuisd het bedrijf haar activiteiten langzaam naar de Hes en Rosande. Hierdoor staan momenteel verschillende panden op den Brink leeg. Slechts een deel van de gebouwen is momenteel verhuurd aan andere bedrijven.
De verwachting is dat het aantal leegstaande panden in de toekomst verder toe zal nemen aangezien KEMA verschillende verhuizingen gepland heeft voor de nabije toekomst. Doordat de Haagse School gebouwen slechts beperkt adaptief zijn lijkt de toekomst van Den Brink als ‘groene enclave met uniforme architectuur’ onzeker. [Thesis plan Paul Mulder, 2012]

Deelgebied Den Brink [© OpenStreetMap-auteurs] De gebouwen B11, B17, B18, B19 en B20 zijn beschermde gemeentelijke monumenten.

2016 - Den Brink gezien vanaf de Utrechtseweg met zicht op de TenneT- toren, het hoogste bouwwerk in Arnhem.

Er kan wel gezegd worden dat de gebouwen op het KEMA terrein een sterke vereenvoudiging zijn van Frank Lloyd Wright (1867-1959) zijn gebouwen. Dak overstekken zijn minimaal en de afwisseling van verschillende kubistische vormen is ook gematigder en minder expressief. Natuurlijk zijn er industriële panden in vele stijlen ontworpen maar in de jaren dertig was de Haagsche School een populaire stroming waar veel kenmerken van Wright zijn stijl terug te vinden zijn. De op Wright geïnspireerde landhuizen zijn nog altijd populair en worden nog steeds gebouwd.

In de Industrie is zijn stijl op dit moment niet meer terug te vinden waarschijnlijk omdat het typische baksteen gebruik en detaillering momenteel erg kostbaar is en de industrie nu gebaad is bij veel grotere gebouwen. Het KEMA industrie terrein is mede door deze reden ook niet meer als industrie terrein in gebruik, maar doordat de gebouwen een karakteristieke architectuur hebben worden ze niet gesloopt en wordt er gezocht naar een nieuwe bestemming. [Afstudeerrapport Rikst Dijkstra, 2013]

2013 - De Kookplaats op Den Brink (gebouw B11, bouwjaar 1952), waar de buurtvereniging van Hoogstede-Klingelbeek activiteiten zoals een Barbecue of Koning(in) Winter organiseert. Voorheen was dit het restaurantgebouw van het De Zoetenlaboratorium.

2020 - "Vleugel der stilte" van Marinus Klop. Aangekocht door BusinessPark in 2000, na de kunstmanifestatatie "Busy Flowers od Art".

2017 - Voormalige dienstwoning, bouwjaar 1937. Nu gebouw B44 - Inspiratiehuis, Arnhem.

2017 - Gebouw B07, bouwjaar 1937 was het voormalige werkplaatgebouw en onderdeel van een gebouwencomplex waarin een aantal gebouwen aan elkaar grenzen. Het is gebouwd in de mooie stijl van de Nieuwe Haagse School en heeft een unieke indeling die allerlei mogelijkheden biedt voor kantoor- en bedrijfshuisvesting. Nu "Inspiratierijk".

2017 - Gebouw B18, bouwjaar 1956 (voorgrond), waarin nu HPM video production B.V. huist. Daarachter Gebouw B19, voormalig Kortsluitlaboratorium/beproevingstation.

2020 - De Zoeten-laboratorium, Utrechtseweg 310, gebouw B16, bouwjaar 1936-1938. Dit gebouw van circa 1878 m2 bood plaats aan testopstellingen op het gebied van energie. Het heeft een industriële uitstraling, een imponerende grote open ruimte, twee bestuurskamers en - grenzend aan de grote open ruimte – diverse bijzondere nissen.
Waar vroeger enorme machines stonden, resten nu lege plekken. Het is moeilijk je voor de stellen dat dit vroeger een wereldberoemde plek was waar tijdens de Koude Oorlog Amerikanen en Russen naast elkaar hun apparaten testten. De testen worden tegenwoordig uitgevoerd in het nieuwe gebouw op het deelgebied Rosande van Arnhems Buiten.
»» Meer over dit gebouw. en https://www.monumenten.nl/monument/528072

2020 - Detail boven de entree van het De Zoeten-laboratorium. Het is gebouwd in de stijl van de Nieuwe Haagse school vermengd met invloeden van het expressieve baksteenfunctionalisme van architect W. Dudok. In de 2e helft jaren 40 en 2e helft jaren 50 hebben er uitbreidingen van het gebouw plaatsgevonden. Sinds 1966 wordt het De Zoeten Laboratorium genoemd, naar KEMA-directeur G. de Zoeten, die tevens bekend stond als de geestelijke vader van de diverse laboratoria. Het pand is een rijksmonument.

2020 - Gebouw B19, HPM - bouwjaar 1956, is destijds speciaal gemaakt als Kortsluitlaboratorium/Beproevingstation voor transformatoren en schakelaars. De bedrijfshal is half open in de lucht. Het gebouw bestaat globaal uit drie wanden en een afdak. Onder het gebouw zit een diepe kelder (met stalen trappen) die met een gang in verbinding staat met gebouw B16.

2018 - Gebouw B30, bouwjaar 1937, was het vroegere voorlichtinggsgebouw. Het is ontworpen in de stijl van de 'Haagse School'. Ook hier zijn nu SLAK ateliers gevestigd.
»» Meer over dit gebouw.

2017 - Gebouw B30, bouwjaar 1937, het voormalige voorlichtingsgebouw is een monumentaal gebouw met theaterzaal. Nu SLAK Ateliers.

2017 - Gebouw B31, DNV-GL - bouwjaar 1937. Het Hoogspanningslaboratorium is een traditioneel gebouw. Centraal in het gebouw ligt een enorme bedrijfshal met kantoren in de buitenring. Daar tegenaan gebouwd ligt een kleinere hal. Beide hallen beschikken over bovenloopkranen. In de grootste hal is een verdiept deel aanwezig. Naast normale loopdeuren beschikken beide hallen ook over elektrische overheaddeuren van 4 bij 6 meter. Dit bijzondere gebouw biedt genoeg mogelijkheden voor kantoor- en bedrijfshuisvesting.

2018 - Gebouw B38, bouwjaar 1950, is het voormalige kantine- en cursitengebouw en ook directierestaurant van de KEMA op Arnhems Buiten. Het gebouw is naar een ontwerp van G. Hamerpagt in opdracht van de KEMA en is van landelijk belang vanwege zijn architectuurhistorische, cultuurhistorische en stedenbouwkundige waarden en zijn gaafheid en zeldzaamheid. De villa is volledig gerenoveerd in 2001/2002. Inmiddels is dit gebouw aangemerkt als monument.
»» Meer over ditr gebouw.

2018 - Gebouw B46, het voormalige natuur en scheikunde laboratorium, is een groot monumentaal kantoorgebouw met enkele tientallen ateliers en studio’s. het is met name geschikt voor ontwerpers of anderen die “schoon werken“. Bouwjaar 1947.

2018 - Gebouw B48, bouwjaar 1962, is het voormalige radiologisch laboratorium. Ook hier zijn nu SLAK ateliers gevestigd.

2017 - Gebouw B01 -een "hightech building"- bouwjaar 1996. Gebouwd als hoofdkantoor voor DNV-GL KEMA.

2020 - Herdenkingslichtmast op rotonde met opschrift: "ONDERZOEK BRENGT LICHT". De lichtmast is een goed typologisch voorbeeld van een gedenkteken in de geometrische stijl van de Nieuwe Haagse School uit 1938.
»» Meer over dit object.

2020 - Voet van de lantaarpaal op de rotonde. ONDERZOEK BRENGT LICHT - 14 OKTOBER 1938.

2017 - Sneeuwpret op Arnhems Buiten, deelgebied Den Brink. Sinds de openstelling van deze terreinen voor wandelaars, maken de Klingelbekers daar graag gebruik van.

2018 - De tennisbaan van Den Brink. De tennisbanen zijn open vanaf begin april tot dat het gaat vriezen voor leden van de PV Den Brink. Ook de tennisclub van Hoogstede Klingelbeek was hier te gast, tot 2016. Daarna is deze buurttennisclub opgeheven.

2018 - Arnhems Buiten, gebouw B52, TenneT-toren (bouwjaar 1969), gezien vanaf de Zuidelijke Parallewlweg. Rechts een ingang van Arnhems Buiten. De hoogste toren van Arnhem is de TenneT of Kema-toren. De toren is 112 meter hoog en de totale lengte inclusief mast is 155 meter. De bijnaam, Kema-toren, is afkomstig van het feit dat de toren gebouwd is op het bedrijventerrein waar de KEMA gevestigd is in Arnhem.

De toren is in 1969 gebouwd in opdracht van SEP, de samenwerkende electriciteits productiebedrijven. Tussen 1949 en 2000 waren alle energiebedrijven in Nederland aangesloten bij SEP. Tot de liberalisering van de energiemarkt waren alle energiebedrijven eigendom van gemeenten of provincies. De SEP was eigenlijk 1 groot overkoepelend bedrijf. Door de koppeling van de diverse producerende bedrijven, konden de bedrijven elkaars functie overnemen in geval van een storing. Uiteraard heel erg handig.

In 2000 werd SEP overgenomen door TenneT, netbeheerder van hoogspanningslijnen ( 110kV of hoger) en energietransporteur. TenneT heeft zijn hoofdkantoor op het oude KEMAterrein in Arnhem. Er werken ongeveer 1000 mensen bij TenneT.

De toren wordt gebruikt voor de communicatie tussen de verschillende onderstations van het hoogspanningsnet. Vanuit zo’n onderstation lopen de hoogspanningslijnen verder het land in. U kent vast wel een onderstation bij u in de buurt.

De toren doet ook dienst als zendmast voor verschillende radiozenders en telefoniebedrijven. Denk ook aan het zenden van signalen naar semafoons en het 2G, 3G en 4G netwerk. In het winter is de toren mooi verlicht. Een paartje slechtvalken heeft de toren een aantal jaren gebruikt als nest. En dat vind ik dan weer het leukste weetje van deze best wel mooie toren. Het is mooi dat de natuur de techniek vaak overtreft of in ieder geval gebruikt om er zelf beter van te worden. [bron: http://www.365dagenproject.nl]

2018 - Waternimf (1953) bevindt zich midden in de grote vijver schuin tegenover de entree van Den Brink - Arnhems Buiten, het voormalige KEMA-terrein. Het stenen beeld naar ontwerp van Louise Beijerman staat op een grote stapel stenen.

2020 - Gebouw B42, bouwjaar 1952, nabij de hoofdingang van deelgebied Den Brink.